نامبرده كه قبلا در تيم اقتصادي مجلاتي همچون اكونوميست فعاليت داشته  ؛ سالها تجربه تدريس در دانشگاههاي فرنگ رو هم در كارنامه اقتصادي اش داره و اميدواره كه اين طرح بعنوان شروعي براي بهتر شدن اوضاع اقتصادي ايران عزيز باشه .

بر پایه این گزارش، مؤسسه «لگاتوم»، شاخص جدیدی را با نام شاخص «رونق» برای مقایسه كشورهای جهان ارائه كرده است. این شاخص دربرگیرنده مفهوم كلی رونق به معنای برخورداری از ثروت مادی و كیفیت زندگی و در واقع، حاصل تركیب میزان رونق اقتصادی و كامیابی اجتماعی در هر كشور است و بر پایه 9 فاكتور تهیه شده كه عبارتند از: رشد و بنیان‌های اقتصاد كلان، كارآفرینی و ابتكار، نهادهای دمكراتیك، آموزش، بهداشت، امنیت و ایمنی، نحوه اداره حكومت، آزادی فردی، و سرمایه اجتماعی.

در گزارش سال 2009، 104 كشور از نظر شاخص رونق، بررسی شده‌اند كه فنلاند در رأس این رده‌بندی و زیمبابوه در پایان قرار گرفته‌اند. ایران نیز در این رده بندی جایگاه 94 ـ یعنی ده کشور مانده به رتبه آخر ـ را از آن خود کرده داده است. رتبه ایران در 9 فاكتوری كه مبنای تهیه این شاخص بوده نیز عبارت است از: رشد و بنیان‌های اقتصاد كلان 79 ، كارآفرینی و ابتكار 69، نهادهای دمكراتیك 93، آموزش 59، بهداشت 70، امنیت و ایمنی 88، نحوه اداره دولت 102، آزادی فردی 101 و سرمایه اجتماعی 82.

كشورهای فنلاند، سوئیس، سوئد، دانمارك، نروژ، استرالیا، كانادا، هلند، آمریكا و نیوزیلند به ترتیب ده كشور نخست دنیا از نظر شاخص رونق هستند. كشورهای زیمبابوه، سودان، یمن، آفریقای مركزی، كامرون، پاكستان، نیجریه، تانزانیا، الجزایر و كنیا نیز ده كشور آخر این فهرست اعلام شده اند. رتبه برخی دیگر از كشورها عبارت است از: انگلیس 12، آلمان 14، ژاپن 16، هند 45، امارات 47، كویت 52، اندونزی 61، چین 75، عربستان 81، مصر 88 و كامبوج 93.

انتشار اين خبر و اعلام رتبه 94 ايران در شاخص «رونق»، بيانگر اين واقعيت تلخ است كه كه ايران براي رسيدن به اهداف سند چشم‌انداز بیست ساله كه مهم‌ترين شاخصه رونق اقتصادي و سياسي كشور به شمار مي‌رود، روند رو به جلویی را پشت سر نمی‌گذارد و يا دست‌کم بسيار كند در‌ راستای اهداف اين سند پيش مي‌رود.

از آنجا که چنین مؤسساتی معمولا گزارش‌های خود را با تحلیل و ارزیابی گزارش‌های رسمی کشورها منتشر می‌کنند، می‌توان گفت که با لحاظ احتمال اندکی انحراف در محاسبات، این گزارش نشانگر وضعیت کنونی جامعه ما باشد.

اگر قرار باشد ايران در سال 1404 به بالاترين شاخص اقتصاد، رفاه، امنیت و دیگر موضوعات هدف قرار داده شده در سند برسد، حساسیت به چنین گزارش‌هایی و تجدید نظر در برخی سیاست‌های اجرایی ضروری است.

جاي تأسف است كه برخي از كشورهاي همسايه كه کمتر از نیم قرن از تشکیل آنها مي‌گذرد، در رتبه‌هايي قرار بگيرند كه بسيار بالاتر از ايران هستند و اين زنگ هشداري است براي ما به شمار می‌رود.

در سال 1969 بود كه گزارش فردي به نام كينگ در انگلستان منتشر شد. اين گزارش شامل 3عدد درباره آدم‌هايي بود كه به ادارات ماليات مي‌دادند، نامشان در دفاتر غسل تعميد در كليساها ثبت شده بود و گروهي ديگر كه نام آنها در دفاتر گورستان‌‌ها به ثبت رسيده بود.

براساس گزارش كينگ تخمين زده شد جمعيت انگلستان در آن سال 5/5ميليون نفر است.
كينگ يك تاجر بود و براساس محاسبه‌هايي كه كرده بود به اين نتيجه رسيد كه جمعيت انگلستان در سال 3500ميلادي 22ميليون نفر خواهد شد.

او دلش مي‌خواست كالا بفروشد و تمايل داشت جمعيت انگلستان بيشتر شود.
اما در زمان آدام اسميت نظر به افزايش آرام جمعيت كه كنجكاوي و طمع يك بازرگان در آن نقش داشت با نظريه دكتر پرايس ناسازگار شد و مساله تعداد جمعيت انگلستان به يك موضوع مهم در ميان محافل سياسي و اقتصادي و روشنفكري تبديل شد.

ويليام گادوين كشيش انگليسي در 1793 كتاب خود با نام عدالت سياسي را منتشر كرد.
او در اين كتاب دنياي آينده را دنيايي نيكو مي‌ديد و مدينه فاضله‌اي ترسيم مي‌كرد كه در آن تساوي كامل ميان مردم برقرار خواهد شد.

كتاب اين كشيش انگليسي كه خواستار نوعي كمونيسم آشوبگرانه بود افق تازه‌اي در برابر انديشمندان آن روزگار باز كرد.

بهشت گادوين به زودي نظر پيرمرد محترم دانيل مالتوس را به خود جلب كرد. او كه همه عمر خود را به مطالعه و انجام بحث‌هاي روشنفكري گذرانده بود در اين باره با پسر خود به نام رابرت مالتوس به مناظره و مجادله نظري پرداخت.
مالتوس جوان نه مثل پدر و نه مثل گادوين فرد خوش‌بيني نبود.
او در جواب به ديدگاه‌هاي پدر يك جوابيه مكتوب داد كه هوش از سر دانيل مالتوس ربود.
پدر دانشمند و متمول رابرت مالتوس انگار كه جادو شده باشد آن جوابيه را تحت عنوان مقاله‌اي در باب اصل جمعيت و تاثير سوء آن در تكامل آتي جامعه منتشر كرد.
رابرت مالتوس جوان در چند صفحه زير پاي انديشمندان خوشبين و خوش‌خيال عصر خود را خالي كرد و دورنمايي پر از افسردگي و تيرگي در برابر چشم آنها گشود.
رابرت مالتوس در 1820 كتاب خود به نام اصول اقتصاد سياسي را منتشر كرد و نامدار شد.
خلاصه نظريه مالتوس اين بود: «همه كره خاك را در نظر بگيريد… فرض مي‌كنيم جمعيت كنوني معادل هزار ميليون نفر باشد. تعداد انسان با تصاعد هندسي 1، 2، 4، 4، 18، 32، 64، 128، 256 و…. افزايش مي‌يابند، موادغذايي با تصاعد حسابي 1، 2، 3، 4، 5، 6، 7، 8، 9 و… نسبت جمعيت به موادغذايي دو قرن 256 به 9 خواهد بود. در سه قرن 4096 به 13 و در دوهزار سال ديگر تفاوت قابل محاسبه نيست. طرح چنين ديدگاه هول‌انگيز و دهشتناكي هر كسي را نااميد مي‌كند. مالتوس براساس همين محاسبه‌ها بود كه نوشت: «چشم‌انداز تيره و اسف‌باري است». كشيش بيچاره انگليسي الزاما به اين نتيجه رسيد كه تفاوت فاحش تسلي‌ناپذير و اصلاح ناشدني بين تعداد دهان‌ها و مقدار موادغذايي فقط يك راه چاره دارد: افزايش مدام افراد بشر مايه بدبختي و مصيبت است و به هر طريقي بايد اين شكاف عظيم را كه هر روز افزايش مي‌يابد از ميان برداشت.
ديدگاه رابرت مالتوس با حرص و طمع بازرگانان و ملاكان انگليسي و اروپايي كه به دنبال سود بيشتر بودند و به همين دليل به مخترعان پول مي‌دادند تا ماشين اختراع كنند و آنها را در بر داشت از زمين كمك كنند در انگلستان و ساير كشورهاي اروپايي عينيت پيدا نكرد، اما در آفريقا و در برخي از مناطق آسيا كه رشد تكنيك و فناوري همپاي رشد جمعيت نبود و از آن عقب‌افتاده بود برخي از پيش‌بيني‌هاي مالتوس درست از آب درآمد. اگر در چين، در هند، در پاكستان و در برخي ديگر از كشورها توصيه‌هاي مالتوس اجرا نمي‌شد امروز جهان چه وضعيتي داشت؟ چرا چين و هند با وجود تفاوت در ديدگاه‌ها و سياست‌ها با اين سرعت رشد مي‌كنند؟ چون مي‌خواهند دهان‌هاي باز مردمشان را با غذا پر كنند. توجه داشته باشيد اگر چين كنترل جمعيت را به اين شدت اجرا نمي‌كرد و به جاي 3/1ميليون جمعيت امروزي، 2ميليارد جمعيت داشت چه به روز كشورهاي همسايه و جهان مي‌آمد. مالتوس با كتاب خود يك دغدغه بر تشويش‌هاي ‌بشر افزوده است و از آن زمان تا امروز عقيده در باب مساله جمعيت بين دو قطب خوش‌بيني و بدبيني در نوسان بوده است.

مالتوس به زبان ساده
يا: چگونه جنازه‌ي مالتوس در قبر مي‌لرزد!؟

يكي بود يكي نبود. زير اين گنبد گرد و قلقلي، يك پدر انگليسي بود به نام «توماس رابرت مالتوس» كه در عين حال هم اقتصاددان بود و هم كشيش و با يك دست دو هندوانه‌ي بزرگ برمي‌داشت. البته اين كه مالتوس اقتصاد را در كليسا ياد گرفته بود يا روحانيت را در حين مطالعه اقتصاد، به من و شما هيچ ربطي ندارد و در كار خدا فضولي نفرماييد.
يك برادر ديگر به نام «ويليام گادوين» هم در دوره‌ي او زندگي مي‌كرد كه هم فيلسوف سياسي بود هم نويسنده و يكي از نظريات او كه مورد استقبال مواجه شده بود در مورد جمعيت بود. گادوين عقيده داشت كه رشد جمعيت يك بركت اجتماعي است و با افزايش شمار انسان‌هاي خوشبخت، مي‌توان خوشبختي را افزايش داد!
الغرض، اين پدر مالتوس هم رگ غيرتش جنبيد و در رد نظرات گادوين در سال 1798 كتابي چاپ كرد با عنوان «رساله‌اي در باب اصل جمعيت» كه شايد يا از ترس كليسا و يا از ترس اقتصاددان‌ها نام خود را در آن ننوشته بود.
مالتوس در اين كتاب، راستقيماً مي زند توي نظريه‌ي گادوين و نظرات او را اين طور رد مي‌كند كه آخه پدرت خوب، مادرت خوب، مگر افزايش جمعيت كشكي و كتره‌اي است؟ آدم‌ها به طور غريزي تمايل به تكثير و توليد مثل دارند و اگر ول‌شان كني مرتب از خودشان فتوكپي مي‌گيرند. بعد اين ازدياد جمعيت موجب فقر و ناتواني جامعه مي‌شود و پدر صاحب بچه (همان جامعه) را درمي‌آورد.
مالتوس در اين كتاب اصلي را مي آورد كه به «اصل مالتوس» معروف شد. وي مي‌گويد كه جمعيت بشري به صورت تصاعد «هندسي» افزايش مي‌بايد در حالي كه افزايش وسايل تأمين خوراك و مواد غذايي به صورت تصاعد «حسابي» است و با اين استدلال و تخمين و محاسبه، جمعيت جهان هر 25 سال دو برابر خواهد شد اما وسايل معاش به دليل كافي نبودن قابليت توليد زمين به همان نسبت افزايش نمي‌يابد.
به زودي از اين كتاب كوچك مالتوس استقبال عجيبي شد و مالتوس بالاخره با نام خودش آن را شش بار تجديد چاپ كرد بدون اين كه منت برادران مميزي را بكشد.
خوب حالا سري به كتاب مي‌زنيم تا ببينيم اين پدر مالتوس تا چه حد از زمان خود جلوتر بوده است. البته نظريات او به درد مردمان حشري كشورهاي عقب‌مانده كه چشم‌شان را بسته و مرتب در حال بچه پس‌انداختن هستند نمي‌خورد و ظاهراً تنها براي كشورهاي پيشرفته و متمدن از اين نظر (مثلاً ايران!) كارآيي دارند.
پدر مالتوس مي‌گويد كه براي پيشگيري از اين انفجار جمعيت بايد زاد و ولد را كاهش داد. ببينيد: «هر انساني وظيفه دارد به منظور جلوگيري از بروز قحطي، در مقابل روند لجام گسيخته افزايش جمعيت احساس مسؤوليت كرده و تا زماني كه مطمئن نباشد كه وسايل معيشت و رفاه و تربيت فرزندان خود را فراهم نكرده، اقدام به زاد و ولد نكند».
حالا اين را مقايسه كنيد با وضعيت برخي كشورها كه نرخ رشد جمعيت بالايي دارند (استغفرالله ايران!؟ نه) طرف يك روز دو تومن حقوقش اضافه مي‌شود يا چهار قران فروش مي‌كند، شب كه به خانه برمي‌گردد با عيالات مكرمه جنازه‌ي مالتوس را در قبر مي‌لرزانند! بچه‌دار شدن براي بسياري چيزي مثل يك تفنن براي خالي نبودن زندگي‌شان شده است. اولي هنوز ياد نگرفته بگويد بابا، بابا و مامانش دوباره مالتوس را قبر مي‌لرزانند. دومي هنوز تاتي تاتي مي‌كند دوباره جنازه‌ي مالتوس را در قبر مي‌لرزانند. سومي… اين چرخه به جمعيت جوان آماده به ازدواج هم بيشتر فشار مي‌آورد چون منابع و ذخاير را هم مي‌كاهد و در نتيجه ازدواج‌ها كمتر شده و مصائب ديگر.
القصه، مالتوس نظريات اقتصادي و توصيه‌هاي بسيار خوبي در مورد كنترل جمعيت دارد. يكي از نظريات او اين است كه كمك به بينوايان و مستمندان و وجود سازمان‌هاي خيريه و سازمان‌هاي دولتي در اين مورد مانند كميته امداد و غيره كاري بيهوده است و بايد به جاي اين كار جمعيت آنان را كنترل كرد.
چرا؟ مالتوس مي‌گويد: «مردم فقير به اعتبار اين كه نان دهنده‌اي به فكر آنهاست و آنها را هنگام بي‌نوايي مورد حمايت خود قرار خواهد داد، بدون آن كه به عاقبت كار بينديشند بر تعداد همنوعان خود و در نتيجه تعداد فقرا خواهند افزود و از طرف ديگر چون اين كمك‌ها دولتي است در نتيجه به بقيه مردم فشار وارد مي‌شود و جمعيت فقرا بيشتر مي‌شود». حالا تصور كنيد چنين نظرياتي مربوط به دو قرن پيش در بعضي كشورها (استغفرالله فكر نكنيد ايران را مي‌گويم) هنوز اجرا نشده اما تا دلت بخواهد كلي مكاتب و ايسم‌هاي ديگر مثل راحت‌الحلقوم پذيرفته مي‌شود.
البته آن موقع وسايل پيشگيري و جلوگيري مثل توبكتومي و وازكتومي و اين چيزها نبود و مالتوس تنها راهي كه به نظرش مي‌رسيد اين بود كه افراد تا زماني كه اطمينان به تأمين معاش خود و فرزندان خود ندارند ازدواج نكنند.
نظريه‌ي مالتوس علاوه بر طرفداران بيشمار، دشمناني هم يافت. از جمله سوسياليست‌ها و ماركسيست‌ها. حضرت ماركس عليه‌السلام معتقد بود كه: «جمعيت اضافي محصول مالكيت خصوصي است و طبقه‌ي مالك نه تنها با تقسيم نابرابر امكانات، بلكه با بهره‌گيري از روش مالتوسي و محدود ساختن توليد و به كار گرفتن نادرست ابزارهاي توليد و منابع انساني، در صدد نابودي زحمت‌كشان مي‌باشد».
اما گذشت زمان پس از انقلاب صنعتي اروپا و در قرن بيستم درستي نظريه‌ي مالتوس را ثابت كرد. هر 25 سال با وجود جنگ‌ها و بلاياي طبيعي جمعيت دو برابر شد و به دنبال خود مصائب بسيار زيست‌محيطي را نيز همراه آورد. ابعاد فاجعه‌اي كه اين مرد با شگفتي دو قرن پيش پيش‌بيني كرده‌ بود دامن‌گير همه‌ي ما شده است و شهرهايمان از هجوم جمعيت و نبود ابزار معيشت، دارند مي‌تركند.

شش عدد بر كل جهان حاكم است كه از زمان انفجار بزرگ شكل گرفته اند. اگر هر كدام از اين اعداد با مقدار فعلي آن كمي فرق داشت، هيچ ستاره، سياره يا انساني در جهان وجود نداشت. قوانين رياضي عامل تحكيم ساختار جهان است. اين قاعده فقط شامل اتم ها نمي شود، بلكه كهكشان ها، ستاره ها و انسان ها را نيز در برمي گيرد. خواص اتم ها ـ از جمله اندازه و جرمشان، انواع مختلفي كه از آنها وجود دارد و نيروهايي كه آنها را به يكديگر متصل مي كند ـ عامل تعيين كننده ماهيت شيميايي جهاني است كه در آن به سر مي بريم.

تعداد بسيار اتم ها به نيروها و ذرات داخل آنها بستگي دارد. اجرامي را كه اخترشناسان مورد بررسي قرار مي دهند ـ سيارات، ستارگان و كهكشان ها ـ توسط نيروي گرانش كنترل مي شوند و همه اين موارد در جهان در حال گسترشي روي مي دهد كه خواصش در لحظه انفجار بزرگ اوليه(Bigbang) در آن تثبيت شده است.

علم با تشخيص نظم و الگوهاي موجود در طبيعت پيشرفت مي كند، بنابراين پديده هاي هر چه بيشتري را مي توان در دسته ها و قوانين عام گنجاند. نظريه پردازان در تلاشند اساس قوانين فيزيكي را در مجموعه هاي منظمي از روابط و چند عدد خلاصه كنند. هنوز هم تا پايان كار راه زيادي باقيمانده است، اما پيشرفت هاي به دست آمده نيز چشمگيرند. در آغاز قرن بيست و يكم، شش عدد معرفي شدند كه به نظر مي رسد از اهميت فوق العاده اي برخوردارند.

دو تا از اين اعداد به نيروهاي اساسي مربوط مي شوند؛ دو تاي ديگر اندازه و «ساختار» نهايي جهان ما را تثبيت مي كند و بيانگر آن هستند كه آيا جهان براي هميشه امتداد مي يابد يا خير؛ و دو عدد باقيمانده بيانگر خواص خود فضا هستند. اين شش عدد با يكديگر« نسخه»اي را براي جهان تشكيل مي دهند. گذشته از اين جهان نسبت به مقدار اين شش عدد بسيار حساس است: اگر يكي از اين اعداد تنظيم نشده باشد، آن وقت نه ستاره اي در جهان وجود مي داشت و نه حياتي. سه تا از اين اعداد (كه به جهان در مقياس بزرگ وابسته است) به تازگي با دقت زياد اندازه گيري شده است. سر برآوردن حيات انسان در سياره زمين حدود 5/4 5.6 ميليارد سال به درازا كشيده است.

حتي پيش از آنكه خورشيد ما و سيارات گرداگرد آن تشكيل شوند، ستاره هاي قديمي تر، هيدروژن را به كربن، اكسيژن و ديگر اتم هاي جدول تناوبي تبديل مي كردند. اين فرآيند حدود ده ميليارد سال به درازا كشيده است. اندازه جهان قابل مشاهده تقريباً برابر فاصله اي است كه نور بعد از انفجار بزرگ پيموده است بنابراين اين جهان قابل مشاهده كنوني بايد بيش از 10 ميليارد سال نوري وسعت داشته باشد.(X=Ct ,t=1*3600*24*365,C=3*10^8) بسياري از مناقاشات پردامنه و طولاني مباحث كيهان شناختي امروزه ديگر پايان يافته، و در مورد بسياري از مواردي كه پيش از اين موضوع بحث بودند، ديگر مناظره اي صورت نمي گيرد.

اينشتين در يكي از مشهورترين كلمات قصار خود مي گويد: «غيرقابل درك ترين چيز در مورد جهان، قابل درك بودن آن است.» وي در اين عبارت بر شگفتي خود در مورد قوانين فيزيك كه ذهن ما نسبتاً با آنها خو گرفته و تا حدودي با آنها آشناست تاكيد مي كند، قوانيني كه نه فقط در روي زمين بلكه در دوردست ترين كهكشان ها هم مصداق دارد. نيوتن به ما آموخت همان نيرويي كه سيب را به سمت زمين مي كشد، ماه و سيارات را در مدار خود به گردش در مي آورد. هم اكنون مي دانيم همين نيروست كه عامل تشكيل كهكشان ها است و همين نيروست كه باعث مي شود ستاره ها به سياهچاله تبديل شوند.

قوانين فيزيكي و هندسه ممكن است در جهان هاي ديگر متفاوت باشد. چيزي كه جهان ما را از ساير جهان ها متمايز مي كند ممكن است همين شش عدد باشد.

1-عدد كيهاني امگا نشان دهنده مقدار ماده ـ كهكشان ها، گازهاي پراكنده و «ماده تاريك» ـ در جهان ماست. امگا اهميت نسبي گرانش و انرژي انبساط در جهان را به ما ارائه مي دهد جهاني كه امگاي آن بسيار بزرگ است، بايستي مدت ها پيش از اين درهم فرورفته باشد، و در جهاني كه امگاي آن بسيار كوچك است، هيچ كهكشاني تشكيل نمي شود. تئوري تورم انفجار بزرگ مي گويد، امگا بايد يك باشد؛ هر چند اخترشناسان درصددند مقدار دقيق آن را اندازه بگيرند.

2-اپسيلون بيانگر آن است كه هسته هاي اتمي با چه شدتي به يكديگر متصل شده اند و چگونه تمامي اتم هاي موجود در زمين شكل گرفته اند. مقدار اپسيلون انرژي ساطع شده از خورشيد را كنترل مي كند و از آن حساس تر اينكه، چگونه ستارگان، هيدروژن را به تمامي اتم هاي جدول تناوبي تبديل مي كنند، به دليل فرآيندهايي كه در ستارگان روي مي دهد، كربن و اكسيژن عناصر مهمي محسوب مي شوند ولي طلا و اورانيوم كمياب هستند. اگر مقدار اپسيلون 006/ يا 008/ بود ما وجود نداشتيم. عدد كيهاني e توليد عناصري را كه باعث ايجاد حيات مي شوند ـ كربن، اكسيژن، آهن و… يا ساير انواع كه باعث ايجاد جهاني عقيم مي شود را كنترل مي كند.

3-اولين عدد مهم تعداد ابعاد فضا است. ما در جهاني سه بعدي زندگي مي كنيم. اگر D برابر دو يا چهار بود امكان تشكيل حيات وجود نداشت. البته زمان را مي توان بعد چهارم فرض كرد، اما بايد در نظر داشت بعد چهارم از لحاظ ماهيت با ساير ابعاد تفاوت اساسي دارد چرا كه اين بعد همانند تيري رو به جلو است، ما فقط مي توانيم به سوي آينده حركت كنيم.

4- چرا جهان پيرامون اين چنين وسيع است كه در طبيعت عدد مهم و بسيار بزرگي وجود دارد. N نشان دهنده نسبت ميان نيروي الكتريكي است كه اتم ها را كنار يكديگر نگاه مي دارد و نيروي گرانشي ميان آنهاست. اگر اين عدد فقط چند صفر كمتر مي داشت، فقط جهان هاي مينياتوري كوچك و با طول عمر كم مي توانست به وجود آيد. هيچ موجود بزرگ تر از حشره نمي توانست به وجود آيد و زمان كافي براي آنكه حيات هوشمند به تكامل برسد در اختيار نبود.

5- هسته اوليه تمام ساختارهاي كيهاني ـ ستاره ها، كهكشان ها و خوشه هاي كهكشاني ـ در انفجار بزرگ اوليه تثبيت شده است. ساختار يا ماهيت جهان به عدد Q كه نسبت دو انرژي بنيادين است، بستگي دارد. اگر Q كمي كوچك تر از اين عدد بود جهان بدون ساختار بود و اگر Q كمي بزرگ تر بود، جهان جايي بسيار عجيب و غريب به نظر مي رسيد، چرا كه تحت سيطره سياهچاله ها قرار داشت.

6-اندازه گيري عدد لاندا در بين اين شش عدد، مهم ترين خبر علمي سال 1998 بود، اگرچه مقدار دقيق آن هنوز هم در پرده ابهام قرار دارد. يك نيروي جديد نامشخص ـ نيروي «ضدگرانش» كيهاني ـ ميزان انبساط جهان را كنترل مي كند. خوشبختانه عدد لاندا بسيار كوچك است. در غير اين صورت در اثر اين نيرو از تشكيل ستارگان و كهكشان ها ممانعت به عمل مي آمد و تكامل كيهاني حتي پيش از آنكه بتواند آغاز شود، سركوب مي شد.

الان بیشتر کشور های دنیا ‏برای تحصیل در دانشگاههاشون از خارجی ها شهریه دریافت میکنند، حالا اینجا شهریه که نمیگیرند هیچ ، کمک هم می‌کنند

در هر حال کاری ندارم می‌خوام یه ‏سری از عادت های فرانسویها رو براتون بیان کنم ،

۱/ رانندگی‌ در ‏فرانسه بسیار اصولی‌ و با نظم انجام میگیره، یعنی‌ آدم کیف می‌کنه وقتی این همه نظم و احترام در رانندگی‌ رو اینجا میبینه، تو ایران اگه یه عابر پیاده بخواد از ‏خیابون رد شه راننده ماشینی‌ که داره از روبرو میاد پاشو میذاره رو گاز که عزیز عابر هوس رد شدن به سرش نزنه ، ولی‌ اینجا شما بخوای از خیابون رد شی‌ ، اون ماشینی‌ که ‏داره از ۲۰۰ متری شما میاد سرعتشو کم می‌کنه و شما با احترام رد میشید،

الکی‌ تو خیابون بوق نمیزنن ، هر کی‌ در مسیر (لاین) خودش حرکت می‌کنه ، برای ‏همین هست که بیشتره مواقع میبینی‌ که تو یه لاین ۲۰۰ تا ماشین پشت سر هم هستن ولی‌ لاین بغلی‌ ۱۰ تا !! حالا اگه ایران باشه همه شیرجه می‌رن ‏تو لاین بغل..!

آهان یه چیز جالب تر، اینجا بیشتره محله های قدیمی‌ خیابون های تنگ داره که مسیر یه طرف می‌شه ، حالا اگر ماشینی‌ توقف کنه همه ‏پشتش می ایستند ، بارها شده به چشمم دیدم مثلا راننده زنو بچشو خیلی‌ با حوصله از ماشین پیاده می‌کنه ، باهاشون خوش و بش می‌کنه ، گاهی‌ خانم کهنهٔ ‏بچشو عوض می‌کنه !! هیچ کس اعتراض نمیکنه ! حتی یه بوق هم نمیزنند ! همه با حوصله صبر می‌کنن کارشون تموم شه ! لج من یکی‌ که در میاد.

۲/ یه عادتی‌ که اینجا ‏دارند اینه که صبح به صبح صورت همو ماچ می‌کنند ، یعنی‌ بچه ها که از خواب پا میشن ، یا همکارای تو یه شرکت یا اداره، دانشجویان هم کلاسی‌ ، همه ‏وقتی‌ اول صبح یا هرموقع از روز هم رو میبینند یه ماچ و بوسه باهم میان ! البته اینم بگم این حالت بین ۲ خانم با هم یا ۱ خانم و یه آقا اتفاق میافته ، مردها با هم دست میدن.

۳/ یه کاری که از اول برام خیلی‌ تعجب بر انگیز بود عمل ( ببخشید ) فین کردن هست ، شما مثلا تو وسط یه کنفرانس ‏بزرگ هستی ، ‌ ۲۰۰ تا دکتر و پروفسور نشستند یکی‌ هم داره سخنرانی‌ می‌کنه یه دفعه یه صدای دلخراش فین کردن میاد؛ حالا ول کن هم نیست تا تهشو ‏می‌خواد در بیاره !!

حالا جالبه هیچ کس خم به ابرو نمیاره ! این عمل اینجا طبیعی‌ هست و هیچ مشکلی‌ برای شخص ایجاد نمی‌کنه ولی‌ یه چیزی که ‏باعث می‌شه حتی گاهی‌ اوقات رابطشون رو با آدم قطع کنن عمل خارج کردن باد از دهان هست، خیلی‌ بدشون میاد.

۴/ هر موقع اتفاقی‌ بیفته ، یا یه چیز‏ غیر منتظره ببینند همه یه کلمهٔ مخصوص میگن : اوه لا لا ! یعنی‌ از بچهٔ ۲ ساله تا پیرمرد ۹۰ ساله در روز یه ده یا بیست باری این کلمه رو میگه !

۵/ وای یه چیزی که اعصاب منو خورد می‌کنه خرید کردن هست ، البته خود خرید کردن خیلی‌ خوبه ها ولی‌ موقعی‌ که میری صندوق !! همون طوری که گفتم فرانسویها خیلی‌ با ‏ حوصله هستند ، من معمولا وقتی‌ می‌خوام برم پول اجناس رو پرداخت کنم از قبل پولم رو آماده می‌کنم یا کارت اعتباری رو دم دست میزارم که ملت پشت سرم‏ معطل نشن، ولی‌ امان از این فرانسویها !

خانمه خیلی‌ با حوصله و سلیقه ( !! ) جنساشو روی میز کنار صندوق میگذاره و بعد از گرفتن فاکتور و گذاشتن اجناس در ساکش ، تازه شروع می‌کنه به در اوردن کیف پول، حالا از اینجا به بعد دیگه خدا باید شانس بده که کیف پول اون ته مها نباشه!

جالب اینه که هیچ کس خم ‏به ابرو نمیاره و فقط منم که حرص میخورم ، هیچی‌ بعد ۲ ساعت آخر سر دسته چکش رو میاره بیرون و مبلغ فاکتور رو مینویسه و پرداخت می‌کنه، اصلا به روی خودش نمیاره که ۱۰۰ نفر پشتش معطل شدن !

۶/ همیشه وقتی‌ ۲ نفر باهم حرف میزنن ، حالا مشتری با مغازه دار ، استاد با دانشجو یا کارمند با ‏ارباب رجوع ، آخرش همه میگن روز خوبی‌ داشته باشید ، یا اگر جمعه و شنبه باشه با یه لیخند میگن آخر هفتهٔ خوبی‌ داشته باشید.

۷/ سر ساعت ۴ یا ۵ بعد از ظهر ‏همه می‌رن یه قهوه یا یه نوشیدنی‌ گرم صرف میکنند. یعنی اگه طرف وسط یه آزمایش اتمی هم باشه این قهوه هرو باید یه جورایی صرف کنه ! و در اینگونه عصرونه ها به بحث و تحلیل مسائل روزمره میپردازند.

‏۸/ اینی‌ که می‌خوام بگم دیگه نوبره.. تو ایران ما همیشه وقتی‌ وارد مترو یا اتوبوس میشیم دنبال یه صندلی‌ خالی‌ میگردیم که سریع بریم بشینیم، اگر پیر مردی کنارمون باشه تعارف می‌زنیم که بشینه.. و اون شخصه هم میاد و میشینه ، ‏ولی‌ اینجا دقیقا بر عکسه ..

اولا بیشتره آدمها نمیخوان روی صندلی‌ بشینن !! یعنی‌ ترجیح میدن وایسن ، از جوان ۲۰ ساله گرفته تا پیر زن ۹۰ ساله که با یه ‏تکون اتوبوس میره اون دنیا ، یعنی‌ با این حالش باز میره می ایسته !

دوما اینه که اگه به اون پیر زن یا پیر مرد تعارف بزنی‌ که بشینن قبول نمی‌کنن !‏

‏من ۲ بار سر این مساله ضایع شدم ، یعنی‌ بیا و خوبی‌ کن، یه دفعه تو مترو پاریس رو صندلی‌ نشسته بودم که یه پیر زن اومد ‏تو واگن ، منم بلند شدم بهش گفتم بفرمایید ، اون هم گفت مرسی‌ ، همین جوری خوبه، حالا همه داشتن نگاه میکردن ، باز گفتم بفرمایید بشینید گفت ‏ممنون آقا ، من نمیشینم !!

من هم که همین جوری رو هوا و زمین مونده بودم چی‌ کار کنم تو این حالت ، برای اینکه ضایع تر نشم ایستگاه بعد پیاده شدم ( !! ) یه ‏دفعه دیگه هم این اتفاق افتاد که خیلی‌ دیگه بدتر بود… حالا بگذریم ازش…

۹/ تو مترو که وارد میشی‌ بالای ۵۰ % آدمها یه روزنامه یا یه کتاب دستشونه دارن می‌خونن ؛ مردم بسیار کتاب خونی‌ هستند شاید برای این باشه که بیشترین نوبل ادبیات برای فرانسه هست ( ۱۳ عدد )

‏۱۰/ اکثر بچه ها وقتی‌ ازدواج میکنند ، خیلی کم به هم سرمیزنن ، مثل ما ایرانی ها نیستن که هر هفته تلفنی‌ به هم زنگ بزنن یا خونهٔ هم بیان ، مسافرت هم که می‌رن زن و شوهر و ‏بچه هاشون ، همین ! من که ندیدم اکیپی‌ برن مسافرت.

‏۱۱/ ساندویچ های فرانسوی واسه من خیلی‌ تعجب بر انگیزه ! وقتی‌ شما ساعت ۱۲ ظهر برید تو خیابون بعضی‌ آدمهارو می‌بینید که یه ساندویچ ‏دستشون هست و دارن گاز میزنن.. نکته اینجاست که تو این ساندویچ چی‌ هست؟ یه باگت با یه برگ کالباس ! همین ..

یعنی‌ چه جوری سیر میشن من ‏نمیدونم.. نه خیار شوری نه گوجه ای هیچی‌ …!

حالا باز تو ایران انصاف هست تو یه باگت ۴ ردیف کالباس میچینن ولی‌ اینجا فقط یه ردیف.

۱۲/ تمام مغازه ها تا ساعت ۷ عصر باز هستند. از این ساعت به بعد فقط بارها و کافه رستوران ها باز هستند.. یعنی‌ خدا نکنه شما شب هوس پیدا کردن نون ، ‏روغن ، نمک ، نوشابه ای چیزی به سرت بزنه..نگرد..نیست !

مغازه ها روزهای یکشنبه و شنبه اکثرا بسته هستند.. بعضی‌ ها روز دوشنبه رو هم سرکار نمیرن..!

‏

‏۱۳/ تمام اداره جات و دانشگاهها روز شنبه و یکشنبه تعطیل هستند.. البته شنبه یه جاهایی‌ مثل سوپرمارکتها باز هستند ولی‌ یکشنبه قریب به ۹۰ درصد ‏مغازه ها بسته هستند.. یعنی‌ اگر تا شنبه قوتی غذایی چیزی‌ خریدی که هیچ ، اگه نه باید روز یکشنبه گشنه و تشنه سرتو بذاری رو زمین !!

‏من ۲ دفعه اینجوری شدم ، اون اوایل که اومده بودم اینجا…

14/ در فرهنگ فرانسوی تعهد زیادی بین زن و مرد از لحاظ اجتماعی و خانوادگی وجود نداره. برای مثال بسیاری از زنان فرانسوی به تنهایی به سفرهای تفریحی میرن یا حتی با دوست پسر خود در تعطیلات آخر هفته بسر میبرن ، گاهی هم از اتفاقات این تعطیلات برای شوهرانشون حرف میزنن! پسران و دختران فرانسوی از زمانی که احساس بلوغ پیدا میکنن، آزاد هستند و بسیاری از دختران خانواده رو ترک کرده و با دوست پسرشون زندگی میکنن.

15/ مردان فرانسوی اکثرا موبور و چشم آبی هستند، به خاطر همینه که زنان فرانسوی وقتی یک مرد سبزه ، گندمگون و سیاه چشم میبینن ، دست و پاشون رو گم میکنن و دلشون غنج میزنه!

16/ در فرانسه آزادی جنسی به طور کامل و به تمام معنی وجود داره. اولین کشور جهان که مردم در بعضی از سواحلش کاملا بدون لباس بودن ، این کشور بود.

17/ در فرانسه شراب کهنه ارزش بسیار زیادی داره. اکثر اونها در خونه هاشون سرداب هایی مخصوص نگهداری شراب دارند. اوج مهمون نوازی یک فرانسوی زمانی هست که به دوست و مهمونش شراب تعارف میکنه.

بیشتر فرانسوی ها میگن آرزوشون اینه که در دریایی از شراب غرق شوند !! شراب بوردو بهترین شراب دنیا هست. جالبه بدونید یکی از بهترین و گرونترین شرابهای فرانسه به نام شیراز هست که از انگور شیراز به دست میاد! این انگور در زمانهای قدیم از ایران به فرانسه اورده شده .

18/ در زمانی که با خودرو در خیابونهای فرانسه در حال حرکت هستید میبینید که قوانین رانندگی به خوبی رعایت میشه و تقریبا در هیچ چهارراه یا میدانی پلیس دیده نمیشه چون مردم خودشون به قوانین راهنمایی احترام میگذارند.

18/ اکثر خودروها زمانی که هوا در صبح کاملا روشن هست یا زمان عصرها وقتی هوا هنوز تاریک نشده ، چراغ هاشون رو روشن میکنند. به قول بعضی از دوستان دیگه خیلی نازک نارنجی هستند.

19/ در هنگام رانندگی و یا پارک کردن خودرو به هیچ عنوان دست فرمون ندارن، گاهی یک فرانسوی برای پارک خودروش بالای ۱۰ دقیقه عقب و جلو میکنه تا درست پارک کنه!

به خاطر همین احتیاط و دقت هست که در خیابون میبینید تقریبا ۱۰۰ درصد خودروها بدون رنگ خوردگی و یا حتی یک خش کوچک روی بدنشون هستند!

20/ فرانسویها بسیار حساس و با عاطفه هستند. با غریبه ها به گرمی و خوشرویی برخورد میکنن. اگر در اداره ای بروید بسیار محترمانه و با لبخند با شما برخورد میشه. حتی اگر خیلی سیریش باشد ( مثل این خواهران و برادران زبون نفهم چینی ) باز لبخند از صورتشون محو نمیشه! ( البته بعضی دوستان میگن این لبخند ساختگی هست ، ولی من اینطور فکر نمیکنم ! )

21/ به ندرت پشت سر کسی حرف میزنن و خیلی هم رک هستند.

22/ همیشه بعد از شام خوردن بدون اینکه از جاشون بلند شن شروع به بحث کردن درباره مسائل روز میکنن و در کنارش قهوه یا چایی به همراه کیک خانگی میل میکنند. چایی در فرانسه بیشتر با طعم میوه جات و به صورت تی بگ (کیسه ای) میل میشه که من اصلا به دلم نمیشینه. یه نوع چایی دارن که با طعم تمشک و گیلاس هست که دیگه آخره شه!! ( از نظر بی مزگی آخرشه ها ! )

23/ اصلا اهل تعارف نیستند. اینو خودم به وضوح درک کردم! یه دفعه موقعی که از دانشگاه اومدم تو ایستگاه اتوبوس (این ایستگاه فقط یه تابلو داشت) و در حالی که بارون شدیدی هم میومد، با اینکه اولین نفر بودم، وایسادم و به همه تعارف زدم که سوار شن. جالب این بود که تا من میگفتم نه خواهش میکنم شما بفرمایید اونها هم سریع قبول میکردن! آخرین نفر که سوار شد، راننده در رو بست و گفت دیگه جا نیست! نیم ساعت زیر بارون واستادم تا اتوبوس بعدی بیاد!! دیگه این دفعه تا در باز شد شیرجه زدم تو اتوبوس !

24/ اگر کسی یک بار بهشون دروغ بگه ، دیگه به اون فرد اعتماد نمیکنن و خیلی سخت دوباره اون شخص رو میپذیرن! ولی اگر با شما دوست شن و علاقه بهتون پیدا کنن دیگه نعوذ بالله خدا هم بیاد پایین و بگه بی خیالش شو، دست بردار نمیشن! از این نظر معرفت دارن اساسی!

بناي جمهور مركب از قلعه و دژي است بر فراز قله‌ي كوهستاني، با ‌كمابيش 2300 تا 2700 متر بلندا از سطح دريا. و اطراف قلعه را دره‌هاي ژرفي با عمق 400 تا 600 متر فرا گرفته‌ است و تنها از يك سو راهي باريك و سخت براي دسترسي به اين قلعه وجود دارد.

راه كليبر به قلعه با اين‌كه از 3كيلومتر تجاوز نمي‌كند ولي بسيار دشوار است و به هنگام گذر،بايداز گردنه‌ها و گذرهاي خطرناكي عبور كرد.

راه ورود به قلعه گذري است از سنگ‌هاي منظم طبيعي كه راه عبور يك نفر است، معبر در فاصله‌ي 200 متري دروازه‌ي قلعه و در برابر آن قرار دارد. دو برج در طرفين دروازه قرار دارد كه جايگاه دژبانان بود. يكي مخروطي و ديگري مدور از سنگ‌هاي تراشيده با ملاط ساروج كه در بلندي آن‌ها، دژبانان به تمام جوانب قلعه اشراف دارند براي ورود به قصر قلعه، از راهي باريك تا كمابيش يكصد متر ارتفاع از صخره بايد صعود كرد. در چهار سوي بنا، چهار برج ديده‌باني به صورت نيمه استوانه ساخته شده است كه جايگاه دژبانان و ديده‌بانان بود كه هر جنبنده‌اي را تا كيلومترها از فراز دره‌ها و كوهپايه‌ها زير نظر مي‌داشتند.

براي نفوذ به داخل، تنها راه ورود، دروازه اصلي است. و از كوهستان امكان وارد شدن به قلعه وجود ندارد.

با گذر از دروازه‌ي ورودي و پشت سر گذاشتن بارو، جهت رسيدن به دژ اصلي، بايد از گذرگاهي باريك كه حدود 100 متر فراز را به همراه دارد گذشت، تا به داخل ورودي قلعه رسيد. مسيري سخت كه از يك سو به دره است با جنگل‌هاي تنك و ژرفايي حدود 400 متر كه به تيغه و ديواره تا قعر دره ادامه دارد.

پس از صعود، براي ورود به دژ اصلي از مدخلي ديگر با پلكان‌هايي نامنظم بايد گذشت. بناي دژ دو طبقه و و در پاره‌اي جاها سه طبقه مي‌باشد. در طرفين مدخل دو ستون مشخص است كه پس از تالار اصلي است كه 7 اتاق در اطراف آن قرار دارند كه به تالار مركزي راه دارند. در قسمت شرقي دژ تاسيسات مركبي از اطاق و آب‌انبارها ساخته شده است. محوطه‌ي داخلي آن به‌وسيله‌ي نوعي ساروج غير قابل نفوذ گرديده بود كه به هنگام زمستان از آب و برف پر مي‌شد و آب مورد نياز دژنشينان را تامين مي‌كرد.

در سمت شمال غربي دژ، پله‌هايي سرتاسري وجود دارد كه اكنون ويران شده است و بخش‌هايي از آن از خاك بيرون مانده است و تنها راه صعود به بخش‌هاي مرتفع‌تر بناست كه محوطه وسيعي است و احتمالا جايگاه سربازان بوده كه از آن‌جا به همه چيز و همه‌جا تسلط كامل داشته‌اند. از همين‌جا بوده است كه بابك خرم‌دين آن دلاور بي‌نظير به مدت 22 سال لشكريان سه خليفه ستمگر و انسان‌كش عرب، يعني هارون‌الرشيد، مامون و معتصم را معطل كرده و شكست داده بود.

از آثار معماري و روش چفت و بست سنگ‌ها و ملات ساروج و اندود ديوارها، از نوعي گچ و خاك، مي‌توان به يقين اظهار داشت كه ساختمان اين دژ و قلعه در روزگار اشكانيان و يا شايد ساسانيان ساخته شده است.

بدين ترتيب مي‌توان گفت قلعه جمهور از دوران قديم محكم و استوار بر بلندپايه‌ترين قله‌هاي آذربايجان خودنمايي مي‌كرده و هنوز به عنوان جايگاه بابك خرم‌دين و يكي از نمونه‌هاي استقامت و پايداري آذربایجانیان و ايرانيان برابر عرب‌ها و جزو بزرگ‌ترين  نمونه‌هاي معماري ايران محسوب مي‌شود.

بابك خرم‌دين مرد اصيل آذربایجانی، شيرمردي كه 22 سال در برابر تجاوز ننگين اعراب به خاك ميهن، مردانه مقاومت و ايستادگي كرد و در نهايت با نيرنگ از پا درآمد. او راه يعقوب ليث را پيمود.

بابك در سر سوداي عظمت دوباره ايران را داشت. با كشته شدن او، پيروانش در سراسر ايران، مبارزه با سلطه‌ي اعراب را پي گرفتند.

به بهانه‌ي سالگرد تولد او در تير ماه كه يادآور يكي از حماسه‌هاي تاريخي ايرانيان توسط بابك خرم‌دين است، در قلعه بابك در كليبر هر ساله مراسمي برپا مي‌گردد. در اين مراسم از سراسر ايران مردم حضور دارند و نمي‌توان مدعي شد كه گروهي خاص در آن شركت داشته‌اند. آري بابك خرم‌دين متعلق به همه‌ي ايرانيان است.

وعده های غذایی مردم فرانسه، ‌۳ بار در روز می باشد
صبحانه هنگام برخاستن از خواب، ‌ناهار نزدیک ظهر و شام حدود ساعت ۲۰ . مهمترین وعده های غذایی فرانسویان ناهار و شام می باشد.

- سوپرمارکتها و فروشگاههای بزرگ معمولاً دوشنبه تا شنبه از ساعت ۹ صبح تا ۷ بعدازظهر باز بوده و فعال هستند. (فروشگاههای بزرگ معمولاً در حاشیه شهرها هستند)

- فروشندگان محلی: نانوایی ها، قصابی ها، فروشندگان مواد پروتئینی،‌ سبزی فروش ها و سوپرمارکتهای کوچک معمولاً ۶ روز در هفته و از ساعت ۸ یا ۹ الی ۱۹ و اغلب یکشنبه صبح ها نیز باز هستند. و معمولاً دوشنبه ها بیشتر مغازه ها تعطیل می باشند.

- دوبار در هفته نیز بازار روز در بعضی محلات برپا می شود که اطلاعات مورد نیاز در مورد روز برپایی وساعات کار آنها را در همان محل بازار باید بدست آورد.
- مضافاً بر اینکه بعضی از سوپرمارکتهای کوچک یا خواربار فروشی ها شبها تا ساعت ۲۰ یا ۲۲ فعال هستند.

علاوه بر رستورانهای دانشجویی، شما می توانید برای Fast Food (بین ۵ تا ۶ یورو) کافه ها،‌کافه رستوران ها و رستوران های محلی را انتخاب نمایید.( یک ساندویچ ۳ یورو و غذای روز ۱۰یورو)

کافه ها یکی از اماکن مهم زندگی اجتماعی هستند که شما به تنهایی یا به صورت گروهی در تمام ساعات روز برای استراحت می توانید به آنها مراجعه کنید. کافه ها در تمام محله ها وجود دارند و با توجه به این که محلی برای آمد و شد هستند که شما خیلی زود در آنها شناخته خواهید شد.
به غیر از کافه های محله های مد روز، دیگر کافه ها کار خود را معمولاً صبح زود برای سرو قهوه صبح آغاز کرده و معمولاً تا ساعت ۲۰ باز هستند.

سیگار فروشی ها اغلب درون کافه های محله قراردارند و به غیر از فروش سیگار و… محلی برای فروش تمبرهای پستی، تمبرهای مالیاتی( روشی برای پرداخت جریمه ها، یا تهیه برگه های اداری، کارت و بلیط های متر و کارت های تلفن، باطری،‌فندک، بلیط های بخت آزمایی، برگه های شرط بندی مسابقات اسب دوانی ( P M V- Pari Mutuel Urbain ) می باشند. این غرفه ها از ۹ صبح تا هفت شب باز بوده و با علامت لوزی نارنجی “هویج” قابل شناسایی هستند.

در حین انجام مراحل ثبت نام و به هنگام درخواست کارت اقامت به چند قطعه عکس نیاز می باشد. عکس را می توان در شهرداری های، ‌ایستگاهها و بعضی از سوپرمارکتها توسط دستگاههای عکاسی اتوماتیک گرفت. هزینه ۴ قطعه عکس چهار یورو می باشد.

ضمناً می توانید در برخی فروشگاههای تخصصی از اسناد خود فتوکپی بگیرید. (در محله های دانشجویی و برخی سوپرمارکتها و موسسات آموزشی نیز این فروشگاهها وجود دارند).